Eller ve ayaklarda kızarıklık, kaşıntı ve ağrı

Geçmiş olsun. Ellerinizde kızarıklık-kaşıntı ve ayaklarınızda ağrı-kızarıklık bir arada olduğunda en sık olası nedenler: temas/irritan dermatiti (deterjan, kimyasal, eldiven, yeni ayakkabı/çorap), mantar enfeksiyonu (tinea pedis/manuum), uyuz, egzamalar (özellikle dyshidrotik), daha nadiren sedef hastalığı veya ayakta gelişen selülit (bakteriyel enfeksiyon) olabilir. Eklemde ani başlayan şiddetli ağrı-kızarıklık ise gut benzeri eklem iltihabını düşündürebilir.

Size daha net yardımcı olabilmem için birkaç kısa soru:

• Ne zamandır devam ediyor? Ani mi başladı yoksa yavaş yavaş mı?
• Kızarıklık sıcak, hassas ve hızla yayılan bir alan mı? Ateş, titreme, halsizlik var mı?
• Kaşıntı geceleri artıyor mu? Parmak aralarında/sidelerinde küçük su dolu kabarcıklar var mı?
• Elinizde/ayaklarınızda deri pullanması, çatlak, nasır veya kötü koku var mı? Tırnaklarda sararma-kalınlaşma?
• Yeni deterjan, sabun, dezenfektan, eldiven, krem veya ayakkabı/çorap değişikliği oldu mu?
• Ayak ağrısı eklemde mi (özellikle başparmak kökü) yoksa ciltte mi?
• Evinizde yakınlarda benzer kaşıntısı olan var mı?
• Yakın zamanda yeni ilaç başladınız mı ya da mevcut ilacınızın dozu değişti mi?

Şimdilik evde yapabilecekleriniz:

• Genel bakım: Ilık suyla kısa duş, parfümsüz nazik temizleyici kullanın; sık nemlendirin (parfümsüz, yoğun nemlendirici). Kaşımaktan kaçının; soğuk kompres kaşıntıyı azaltır.
• Temas/irritan olasılığı: Tahriş edici maddelerden uzak durun; temizlikte pamuk astarlı nitril eldiven kullanın. Eller ve ayaklar kuru tutulmalı; çorapları günde1–2 kez değiştirin, nefes alan ayakkabı giyin.
• Mantar olasılığı (özellikle parmak aralarında kaşıntı-pullanma-koku varsa): Terbinafin veya klotrimazol kremi ince tabaka hâlinde günde1–2 kez2 hafta uygulayın; ellerde de benzer bulgu varsa aynı şekilde. Steroidli kremi tek başına kullanmayın (mantar kötüleşebilir).
• Egzama/alerjik temas olasılığı: Şiddetli kaşıntı ve kuru kızarıklık alanlarına kısa süreli (5–7 gün) düşük güçlü kortizonlu krem (hidrokortizon %1) günde1–2 kez kullanılabilir. Mantar şüphesi varsa önce antifungal, düzelince gerekirse düşük güçlü kortizon eklenir.
• Uyuzdan şüphe (gece artan kaşıntı, el-parmak araları, bileklerde döküntü ve ev halkında benzer şikâyet): Birinci basamak tedavi genellikle permetrin %5 kremdir; tüm vücuda uygulanır ve temaslıların da tedavisi gerekir. Bunun için muayene ve reçete gerekir.

Ne zaman acil değerlendirme gerekir:

• Şiddetli ağrı, hızla genişleyen kızarıklık, belirgin sıcaklık artışı/şişlik, ateş-titreme- Yaradan irin akması, kızarıklıktan yukarı doğru kırmızı çizgilenmeler- Yürümekte zorlanma, başparmak ekleminde ani ve çok şiddetli ağrıBu bulgulardan biri varsa gecikmeden Acil Servis’e başvurun.

Hangi bölüme başvurmalı:

• İlk değerlendirme için Dermatoloji (Deri ve Zührevi Hastalıklar) uygun.
• Eğer ağrı esas olarak eklemde ve ataklar hâlinde ise İç Hastalıkları veya Romatoloji de değerlendirilebilir.

İsterseniz döküntülerin net ışıkta çekilmiş fotoğraflarını (yakın plan ve genel görünüm) paylaşın; ayrıca yukarıdaki sorulara yanıt verirseniz daha hedefli öneride bulunabilirim.

Ben gerçek bir doktor değilim ve bu bir tıbbi teşhis değildir.